Gdzie jest Mount Everest?

Mount Everest leży na granicy Nepalu i Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Chin, w paśmie Himalajów Wysokich. Jego oficjalna wysokość wynosi 8848,86 m n.p.m. – ustalona wspólnie przez Nepal i Chiny w 2020 roku.

To najwyższy szczyt na Ziemi, ale jego dokładna lokalizacja bywa opisywana nieprecyzyjnie. Czy leży w Nepalu, Tybecie, a może w Chinach? Odpowiedź jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać – i zależy od tego, z której strony patrzysz, dosłownie i geograficznie.

Gdzie dokładnie leży Mount Everest?

Mount Everest znajduje się w paśmie Himalajów Wysokich, na granicy dwóch terytoriów: Nepalu (od południa) oraz Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Chin (od północy). Sam szczyt leży dokładnie na tej granicy, co oznacza, że żaden kraj nie posiada go „w całości”.

Dokładne współrzędne geograficzne to 27°59′17″N, 86°55′31″E. Jeśli chcesz znaleźć go w Google Maps, wpisz: 27.988056, 86.925278 – pojawi się jako punkt na granicy między Nepalem a Chinami.

Od strony nepalskiej szczyt administracyjnie należy do regionu Khumbu, na terenie Parku Narodowego Sagarmatha. Od strony chińskiej leży na płaskowyżu tybetańskim, w granicach Parku Narodowego Qomolangma.

Tybet nie jest oddzielnym państwem – to Tybetański Region Autonomiczny w granicach Chińskiej Republiki Ludowej. Mówienie, że Everest leży „w Nepalu i Tybecie”, jest poprawne kulturowo, ale precyzyjnie powinno brzmieć: „w Nepalu i Chinach”.

Jak nazywa się Everest w lokalnych językach?

Angielska nazwa pochodzi od Sir George’a Everesta – brytyjskiego geodety, który kierował pomiarami Himalajów w XIX wieku. Jednak zarówno w Nepalu, jak i w Tybecie szczyt ma własne, znacznie starsze nazwy.

W Nepalu góra nazywa się Sagarmatha (साग​र​माथा), co można przetłumaczyć jako „czoło nieba” lub „pan nieba”. W Tybecie funkcjonuje nazwa Chomolungma, zapisywana po chińsku w pinyin jako Zhūmùlǎngmǎ Fēng – oznaczająca „boginię matki świata”. Dla Szerpów i tybetańskich buddystów góra ma znaczenie sakralne; jest uznawana za siedzibę bóstwa, co przekłada się na szczególny stosunek lokalnych społeczności do wspinaczki i turystyki.

Ile wynosi oficjalna wysokość Everestu i skąd ta liczba?

Od 2020 roku obowiązuje wspólnie ustalona przez Nepal i Chiny wysokość: 8848,86 m n.p.m. Wcześniej Nepal oficjalnie podawał 8848 m (za danymi Survey of India z 1954 roku), Chiny – 8844,43 m (pomiar z 2005 r., uwzględniający grubość pokrywy śnieżnej), a nieoficjalne pomiary amerykańskie sugerowały 8850 m.

Najnowsza wartość pochodzi z geodezyjnej kampanii pomiarowej przeprowadzonej przez oba kraje przy użyciu precyzyjnych odbiorników GPS, techniki GNSS oraz pomiarów grawimetrycznych. Wynik 8848,86 m obejmuje pokrywę śnieżną na szczycie i jest dziś uznawany za standard międzynarodowy.

Co ciekawe, Everest rośnie – szacuje się, że przesuwa się ku północnemu wschodowi i wznosi o około 10 cm rocznie na skutek kolizji płyty indyjskiej z eurazjatycką. To oznacza, że kolejne pomiary za kilkadziesiąt lat mogą dać nieco inny wynik.

Gdzie znajdują się bazy wspinaczkowe?

Do szczytu prowadzą dwie główne trasy, a każda ma własną bazę. Od strony nepalskiej baza główna (Base Camp South) leży u stóp lodowca Khumbu, na wysokości około 5300–5400 m n.p.m. To punkt startowy większości ekspedycji i cel trekkerów, którzy chcą zbliżyć się do Everestu bez wspinaczki.

Od strony chińskiej (tybetańskiej) baza północna (Base Camp North) znajduje się na wysokości około 5150 m n.p.m. na lodowcu Rongbuk. Ta trasa jest mniej uczęszczana turystycznie, a wjazd po stronie chińskiej wymaga specjalnych pozwoleń rządowych i jest znacznie bardziej ograniczony administracyjnie.

Jeśli planujesz trekking do bazy Everestu, masz na myśli niemal zawsze stronę nepalską – szlak EBC (Everest Base Camp Trek) zaczyna się z Lukli i trwa zwykle 12–14 dni w obie strony.

Kto i kiedy wszedł na Everest po raz pierwszy?

Pierwsze potwierdzone wejście na szczyt odbyło się 29 maja 1953 roku. Dokonali tego Edmund Hillary z Nowej Zelandii oraz Tenzing Norgay – nepalski Szerpa. Ekspedycja była organizowana przez British Expedition pod kierownictwem Johna Hunta.

Pierwsze zimowe wejście na Everest należy do Polaków: Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki stanęli na szczycie 17 lutego 1980 roku w ramach polskiej wyprawy himalajskiej. To jeden z największych sukcesów w historii polskiego alpinizmu i jedno z najtrudniejszych osiągnięć wspinaczkowych na świecie – zima na Evereście oznacza temperatury poniżej −40°C i wiatry przekraczające 100 km/h.

Czy można zobaczyć Everest bez wspinaczki?

Tak – i nie trzeba w tym celu być alpinistą. Najpopularniejszy punkt widokowy to Kala Patthar (5545 m n.p.m.) w Nepalu, skąd widok na Everest jest lepszy niż z samej bazy, bo baza leży w dolinie i szczyt jest częściowo zasłonięty przez Nuptse. Dojście na Kala Patthar jest możliwe w ramach standardowego trekku do bazy.

Inne opcje to przeloty widokowe z Katmandu (tzw. mountain flights), które zapewniają widok na Everest z pokładu małego samolotu już po kilku minutach od startu. Loty trwają około godziny i są dostępne przez większość roku, choć najlepsza widoczność przypada na sezon suchy – październik–listopad i marzec–maj.