Najbardziej klasyczna odpowiedź to 7 cudów świata – i najczęściej chodzi tutaj o cuda starożytnego świata. Jeśli jednak uwzględnić współczesne listy, można mówić o 14 lub 21 obiektach. To, którą liczbę podasz, zależy wyłącznie od tego, którą klasyfikację masz na myśli.
Pytanie wydaje się proste, dopóki nie trafisz na artykuł, który wymienia kilkanaście miejsc. W rzeczywistości nie istnieje jedna, globalnie uznawana, oficjalna lista cudów świata. To, ile ich jest, rozbija się o kilka odrębnych zestawień, które powstały w zupełnie innych epokach i z różnych powodów. Dlatego zanim odpowiesz „siedem” albo „dwadzieścia jeden”, warto wiedzieć, co dokładnie stoi za tymi liczbami.
Dlaczego liczba cudów świata nie jest jedna?
Liczba siedem od starożytności uchodziła za doskonałą i symboliczną. To właśnie dlatego pierwsze znane zestawienie – spisane przez Filona z Bizancjum – objęło właśnie siedem budowli. Z czasem do tego antycznego kanonu zaczęto dodawać kolejne listy: jedną tworzoną w nowożytności, inną wyłonioną w demokratycznym głosowaniu, a jeszcze inną poświęconą wyłącznie przyrodzie. Żadna z tych list nie zastępuje całkowicie poprzedniej, a każda rządzi się swoimi regułami.
Nie ma sensu szukać jednej, ostatecznej liczby. Są różne listy, różne epoki i różne kategorie – stąd biorą się wszystkie odpowiedzi od 7 do 21.
Jakie są główne listy cudów świata?
W praktyce, gdy ktoś pyta o cuda świata, ma na myśli jedno z trzech podstawowych zestawień. Najłatwiej zrozumieć to, patrząc na nie obok siebie.
| Lista | Liczba cudów | Co obejmuje |
|---|---|---|
| Siedem cudów świata starożytnego | 7 | Najsłynniejsze antyczne budowle basenu Morza Śródziemnego |
| Nowe siedem cudów świata | 7 | Współczesny wybór zabytków w globalnym głosowaniu |
| Siedem cudów natury | 7 | Najwspanialsze obiekty i zjawiska przyrodnicze |
Każda z tych list ma własną historię. Antyczna jest najstarsza i najbardziej legendarna, nowa – najbardziej współczesna, a naturalna przenosi całą dyskusję z architektury na przyrodę.
Siedem cudów świata starożytnego
To zestawienie powstało jeszcze przed naszą erą. Było próbą skatalogowania tego, co w ówczesnym świecie wydawało się technicznie i artystycznie nie do powtórzenia. W skład tej pierwszej, najbardziej znanej listy wchodzą:
- Piramida Cheopsa w Gizie (jedyny zachowany do dziś obiekt)
- Wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie
- Świątynia Artemidy w Efezie
- Posąg Zeusa w Olimpii
- Mauzoleum w Halikarnasie
- Kolos Rodyjski
- Latarnia morska na Faros w Aleksandrii
Z tej siódemki dzisiaj zobaczyć można już tylko jeden obiekt, przez co lista ma wymiar bardziej historyczny i legendarny niż turystyczny.
Nowe siedem cudów świata
W 2007 roku, po trwającym kilka lat globalnym głosowaniu, ogłoszono wyniki inicjatywy szwajcarskiej fundacji New7Wonders. Celem było wyłonienie współczesnego kanonu, który lepiej odpowiadałby dzisiejszemu postrzeganiu największych osiągnięć ludzkości. Ostatecznie wybrano:
- Wielki Mur Chiński
- Petrę w Jordanii
- Machu Picchu w Peru
- Chichén Itzá w Meksyku
- Koloseum w Rzymie
- Tadż Mahal w Indiach
- Pomnik Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro
Piramida w Gizie formalnie nie należy do nowych siedmiu cudów. Otrzymała w tym głosowaniu status dodatkowy, aby nie konkurować z antyczną listą i własną legendą.
Siedem cudów natury
Ta sama fundacja przeprowadziła też analogiczne głosowanie w kategorii przyrodniczej. Wyłoniono w nim siedem miejsc, które z perspektywy surowego piękna i wyjątkowości ekosystemów uznano za najwspanialsze na Ziemi. Na tej liście znalazły się:
- Wielki Kanion w USA
- Wielka Rafa Koralowa w Australii
- Wyspy Galapagos
- Wodospady Iguazu na granicy Argentyny i Brazylii
- Lasy deszczowe Amazonii
- Krater Ngorongoro w Tanzanii
- Narodowy Park Serengeti w Tanzanii
To zestawienie jest całkowicie odrębne od historycznych zabytków. Jeśli ktoś mówi o 21 cudach, prawie zawsze ma na myśli zsumowanie właśnie tych trzech list: starożytnych budowli, współczesnych obiektów i cudów natury.
Skąd biorą się odpowiedzi 14 i 21?
Po złączeniu listy starożytnej z nową otrzymujemy 14 obiektów – i to jest najczęstsze rozszerzenie klasycznej siódemki. Z kolei jeśli dołożyć do tego cuda natury, robi się 21. W obu przypadkach nie mówimy jednak o jednej, spójnej, zatwierdzonej przez jakiś organ oficjalnej liście. To po prostu suma równolegle funkcjonujących zestawień.
W zwykłej rozmowie podanie liczby 14 lub 21 bez kontekstu niemal zawsze prowadzi do nieporozumień. Lepiej od razu doprecyzować: „czternaście, jeśli liczyć starożytne i nowe” albo „dwadzieścia jeden razem z cudami natury”.
Skąd się wzięło określenie „ósmy cud świata”?
Termin ten funkcjonuje bardziej jako publicystyczne i emocjonalne wzmocnienie niż faktyczna, stała kategoria. Najczęściej używa się go właśnie wobec Wielkiej Piramidy w Gizie, która jako jedyna z antycznych budowli przetrwała i – przez swój dodatkowy status w głosowaniu na nowe cuda – stała się symbolicznym pomostem między epokami.
W różnych źródłach można też spotkać to określenie w odniesieniu do Kanału Panamskiego albo innych monumentalnych dzieł inżynierii, ale nie ma tu jednej reguły. To bardziej figura retoryczna niż stały element systemu klasyfikacji.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Ile jest cudów świata?
Zależy od listy. 7 starożytnych, 7 nowych, 7 cudów natury – razem 21. W węższym ujęciu, bez natury, mówi się często o 14.
Czy jest jedna oficjalna lista cudów świata?
Nie w sensie uniwersalnym. Różne listy mają różne pochodzenie: historyczne, społeczne (głosowania) albo przyrodnicze.
Ile jest cudów świata starożytnego?
Siedem. Listę tę znamy od starożytności i obejmuje ona budowle z obszaru basenu Morza Śródziemnego.
Ile jest nowych cudów świata?
Siedem. Wyłoniono je w globalnym głosowaniu zakończonym w 2007 roku.
Dlaczego Piramida Cheopsa bywa ósmym cudem?
Jest jedynym zachowanym cudem starożytnym i w głosowaniu nad nowymi cudami otrzymała honorowy status, co dało początek określeniu „ósmy cud”.